Wie de plattegrond van een modern huis bekijkt, ziet vaak meteen waar de tuin begint: niet achter de achterdeur, maar al binnen. Glazen puien, terrassen onder een overstek, een patio in het midden. De architecten van na 1900 ontwierpen het huis en de buitenruimte steeds vaker als één geheel.
Een huis om een binnenhof
Het duidelijkste voorbeeld in het archief van Redres is Woonhuis Bosschaert in Laren. Gerrit Rietveld bouwde het huis rond een patio met een waterpartij, die vanuit vrijwel elke kamer zichtbaar is. Daaromheen ligt een perceel van circa 6.000 m² in een bosrijke laan. De patio is in feite de belangrijkste kamer van het huis, maar dan zonder dak.
Rechte paden en strakke borders
Bij de bungalow van Jan Rietveld in Drachten beschrijft de prospectus van Redres een tuin met duidelijke invloeden van de ontwerpprincipes van Mien Ruys: rechthoekige paden, spoorbielzen en grind, vaste planten en borders met strakke lijnen. Openslaande deuren verbinden binnen en buiten op meerdere plekken; aan de achterzijde liggen beschutte terrassen onder een luifel, met zicht op de bomenrand.
Of de tuin daadwerkelijk door Mien Ruys is ontworpen, zegt de prospectus niet; het gaat om de principes die je erin terugziet. Die zijn helder genoeg: de tuin volgt hetzelfde ritme als het huis.
“De tuin toont duidelijke invloeden van de ontwerpprincipes van Mien Ruys: rechthoekige paden, het gebruik van spoorbielzen en grind, vaste planten en borders met strakke lijnen.”
— Redres, objectpagina Folgeralaan 13, Drachten
Een tuinarchitect bij het ontwerp
Bij Villa ‘Voorbij de wegen’ in Rhoon was de tuin vanaf het begin onderdeel van het plan. Volgens de objectpagina werd de oorspronkelijke tuin ontworpen door Ernée van der Linden ’t Hooft. Een brug over de sloot voert naar het huis; het groen omringt de villa aan alle kanten.
Bos, duin en water
Soms is het landschap zelf de tuin. Villa Uilenstein in Leersum staat op circa 1.560 m² met een bostuin vol terrassen en zitplekken, in de zon en in de schaduw. Boven ligt een omsloten dakterras van circa 125 m², met horizontale openingen naar het groen. De villa van Herman Haan op Landgoed Schouwse Hoeve bij Renesse is in een duinkom gebouwd, met een terras langs de hele zuidzijde en een open haard buiten.
En aan het Hofmar bij It Heidenskip loopt een glooiend gazon van het huis van Wiebe Hylkema naar het water, omzoomd door houtwallen, met een eigen steiger voor de boot.
De tuin als erfgoed
Wie een architectuurhuis koopt, koopt dus vaak ook een tuin met een geschiedenis. Bij Villa De Kroft in Schoorl staat achter op het terrein nog de oorspronkelijke garage uit 1920, in de sfeer van de Amsterdamse School. Zo’n tuin vraagt om dezelfde zorg als het huis: kijken wat er was, en dat met respect voortzetten.
